मुगु : कर्णाली प्रदेश सरकारअन्तर्गत भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयद्वारा सञ्चालित मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिका–१ पिप्लेडीमा निर्माण गरिएको च्यांग्रा स्रोत केन्द्र तीन वर्ष बितिसक्दा पनि सञ्चालनमा आउन नसक्दा अलपत्र अवस्थामा पुगेको छ ।
आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा प्रदेश सरकारको ९४ लाख र मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिकाको २२ लाख गरी कुल १ करोड १६ लाख रुपैयाँ लागतमा सुरु गरिएको उक्त स्रोत केन्द्रको भौतिक संरचना २०७९ सालमै निर्माण सम्पन्न भइसकेको भए पनि आवश्यक बजेट व्यवस्थापन नहुँदा सञ्चालनमा ल्याउन सकिएको छैन । यस स्रोत केन्द्रमार्फत च्यांग्राको बिउ पँुजी उत्पादन गरी मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिका–१ देखि ८ नम्बर वडासम्मका च्यांग्रा पालक कृषकलाई वितरण गर्ने तथा बाँकी बिउ पुँजी अन्य जिल्लामा विस्तार गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो । तर, निर्माण सम्पन्न भएको तीन वर्ष बितिसक्दा पनि प्रदेश सरकारले सञ्चालन तथा व्यवस्थापनका लागि बजेट सुनिश्चित नगर्दा यो केन्द्रका भवन प्रयोगविहीन बनेका छन् ।
मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिकाका अध्यक्ष छिरिङ क्याप्ने लामाका अनुसार ठूलो रकम खर्चेर च्यांग्राका लागि दुई भवन, घेरबारलगायत भौतिक पूर्वाधार निर्माण भइसकेका छन् । यदि समयमै च्यांग्रा खरिद, प्राविधिक उपकरण तथा आवश्यक व्यवस्थापन गरिएको भए तीन वर्षमै च्यांग्रा उत्पादन सुरु भइसकेको हुन्थ्यो ।
उनले भने, तर अहिलेसम्म यसको कुनै सुनुवाइ हुन सकेको छैन । भेटेरिनरी अस्पताल मुगुका कार्यालय प्रमुख भीमचन्द्र बुढाका अनुसार भवन निर्माण भए पनि यसको जिम्मेवारी कसले लिने भन्ने विषयमा स्पष्टता नहुँदा समस्या उत्पन्न भएको हो । यसको मुख्य उद्देश्य सरकार, सहकारी र समुदायको साझा सहभागिता हो । उनले भने, तर तीनै निकाय जिम्मेवारीबारे नबोल्दा स्रोत केन्द्र यस्तो अवस्थामा पुगेको हो । बुढाका अनुसार २०७९ सालमै केन्द्रको करिब ९५ प्रतिशत भौतिक पूर्वाधार निर्माण सम्पन्न भइसकेको थियो ।
समयमै बजेट व्यवस्था भएको भए हालसम्म च्यांग्रा उत्पादन वृद्धि भई कृषकको हातमा पुगिसकेको हुने उनको भनाइ छ । उनले चालु आर्थिक वर्षमा केही बजेट व्यवस्थापन भएको र बाँकी कामका लागि प्रक्रिया अघि बढिरहेको जानकारी पनि दिए ।
मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिका विशेषगरी मासुजन्य पशुपालनका लागि उपयुक्त क्षेत्र मानिन्छ । च्यांग्रा उत्पादनको राम्रो सम्भावना रहेकाले स्रोत केन्द्र स्थापना सकारात्मक भए पनि लामो समयसम्म थप व्यवस्थापनमा प्रदेश सरकारको चासो नदेखिँदा स्थानीय च्यांग्रा पालक कृषक निराश बनेका छन् । मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिका–५ का पेमा लामाले स्रोत केन्द्र सञ्चालनमा ढिलाइ हुँदा कृषकमा नैराश्यता बढेको बताएका छन् ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
