शृंगारभन्दा परको शक्ति

सौन्दर्यको चर्चा हुँदा समाज प्रायः दुई ध्रुवमा विभाजित हुने गर्छ। एकातिर सौन्दर्यलाई महिलाको सम्पूर्ण परिचय बनाइन्छ भने अर्कोतिर सौन्दर्यलाई महत्त्वहीन साबित गर्ने प्रयास गरिन्छ। तर सत्य यी दुवै अतिवादको बीचमा छ। सौन्दर्य न त महिलाको सम्पूर्ण अस्तित्व हो, न त उपेक्षा गर्नुपर्ने कुनै दोष। सौन्दर्य एउटा सकारात्मक शक्ति हो, आत्मविश्वासको स्रोत हो, व्यक्तित्व अभिव्यक्त गर्ने माध्यम हो। तर त्यो अन्तिम गन्तव्य होइन। त्यसैले भनिन्छ— सौन्दर्य साधन हो, साध्य होइन।

प्रकृतिले प्रत्येक मानिसलाई आफ्नै किसिमको सौन्दर्य दिएको हुन्छ। कसैको अनुहारमा, कसैको मुस्कानमा, कसैको व्यवहारमा, कसैको संवेदनशीलतामा र कसैको विचारमा सौन्दर्य लुकेको हुन्छ। वास्तविक सौन्दर्य केवल आँखाले देखिने विषय होइन, त्यो अनुभूत गरिने गुण हो। जब कुनै महिला आत्मविश्वासका साथ बोल्छिन्, आफ्नो विचार निर्भीकतापूर्वक राख्छिन्, अन्यायविरुद्ध उभिन्छिन् र आफ्नो क्षमतामाथि विश्वास गर्छिन्, त्यही आत्मविश्वास उनको सबैभन्दा ठूलो सौन्दर्य बन्छ।

सौन्दर्यलाई हेर्ने दृष्टिकोण परिवर्तन गर्न आवश्यक छ। सौन्दर्य कमजोरी होइन, शक्ति हो। यसले आत्मविश्वास बढाउन सक्छ, व्यक्तित्वलाई निखार्न सक्छ र सकारात्मक ऊर्जा दिन सक्छ। तर यदि सौन्दर्यसँगै ज्ञान, चरित्र, संवेदनशीलता र योग्यता जोडिएन भने त्यो क्षणिक आकर्षणमा सीमित रहन्छ। त्यसैले महिलाको सौन्दर्य र बौद्धिकताको बीचमा प्रतिस्पर्धा होइन, समन्वय हुनुपर्छ। इतिहास र वर्तमान दुवै साक्षी छन् कि सफल महिलाले आफ्नो सौन्दर्यलाई लुकाएका छैनन्, न त त्यसलाई आफ्नो एकमात्र परिचय बनाएका छन्। उनीहरूले आफ्नो व्यक्तित्व, क्षमता र नेतृत्वसँग सौन्दर्यलाई सन्तुलित रूपमा जोडेर समाजमा प्रभाव छोडेका छन्।

सुन्दर देखिन चाहनु कुनै कमजोरी होइन, तर सुन्दर देखिनु मात्र जीवनको उद्देश्य बन्नु चाहिँ सीमित सोच हो। आजका छोरीहरूलाई ऐना हेर्न पनि सिकाउनुपर्छ र पुस्तक पढ्न पनि। आफ्नो रूपको हेरचाह गर्न पनि सिकाउनुपर्छ र आफ्नो सोचको विकास गर्न पनि। किनकि आत्मसम्मान र आत्मविश्वासले भरिएको व्यक्तित्व नै महिलाको सबैभन्दा बलियो पहिचान हो। शृंगारले अनुहार उज्यालो बनाउन सक्छ, तर शिक्षा र चेतनाले जीवन उज्यालो बनाउँछ। समाजले पनि महिलाको मूल्यांकन गर्ने दृष्टिकोण बदल्नुपर्छ। महिलालाई केवल सुन्दर भनेर होइन, सक्षम, दूरदर्शी, सिर्जनशील, नेतृत्वदायी र विचारवान् भनेर सम्मान गर्न सिक्नुपर्छ।

जब महिलाको आवाज, विचार र क्षमतालाई उसको रूपसरह महत्त्व दिइन्छ, तब मात्र वास्तविक समानता स्थापित हुन्छ। महिलाको सौन्दर्य उसको मुस्कानमा मात्र होइन, उसको संघर्षमा पनि हुन्छ। उसको अनुहारमा मात्र होइन, उसको आत्मबलमा पनि हुन्छ। उसको रूपरंगमा मात्र होइन, उसको सपना देख्ने साहसमा पनि हुन्छ। किनकि जीवनमा सम्मान दिलाउने कुरा केवल अनुहारको आकर्षण होइन, व्यक्तित्वको उचाइ हो। त्यसैले, सौन्दर्यलाई न त अस्वीकार गरौं, न त त्यसैलाई जीवनको अन्तिम सत्य बनाऔं। सौन्दर्यलाई आत्मविश्वासको स्रोत बनाऔं, व्यक्तित्वको अभिव्यक्ति बनाऔं र सफलताको यात्रामा सहयोगी शक्ति बनाऔं।

तर सधैं सम्झिरहौं— महिलाको वास्तविक परिचय उसको अनुहारले होइन, उसको विचार, योग्यता, चरित्र र आत्मविश्वासले निर्माण गर्छ। सौन्दर्यले ध्यान आकर्षित गर्न सक्छ, तर व्यक्तित्वले इतिहास निर्माण गर्छ। रूपले आँखा तान्न सक्ला तर विचारले मन जित्छ। आत्मविश्वासले व्यक्तित्व बनाउँछ र योग्यताले इतिहास लेख्छ।