गोपीकृष्ण ढुंगाना
Total Post: 348
जीवनको क्यानभासमा ‘जिउँदो सम्पदा’
समयको भेलमा कति पुस्ता बगेर गए, तर ९२ वर्षीय संस्कृतिविद् एवं निबन्धकार तेजेश्वरबाबु ग्वंगः त्यस्तो अजम्बरी वटवृक्ष हुन् जसका जराहरू नेपालको रैथाने माटोमा गडेका र हाँगाहरू विश्व–चेतनामा फैलिएका छन्।
सुरुङ युग : समृद्धिको नयाँ ढोका
सुरुङमार्ग कुनै विलासिताको विषय होइन, यो भूगोलको बाध्यता हो। यो सुरक्षित भविष्यको आवश्यकता र समृद्ध अर्थतन्त्रको बलियो आधार हो।
समृद्ध नेपालको ‘विकास ढाँचा’ !
विश्वका देशका सफलता–असफलताबाट पाठ सिक्दै भूगोल, समाज र संस्कृति सुहाउँदो आफ्नै ‘विकास ढाँचा’ पहिल्याउने कि ?
मुलुकको मुहार ‘इको–फ्रेन्डली रोड’ !
कुनै देशका सडकले नै बिजुली निकालिरहेका छन्, कतै गुड्दा–गुड्दै गाडी आफैं चार्ज भइरहेका छन् त कतै सडकमुनि प्लास्टिकको फोहोरलाई सुरक्षित रूपमा व्यवस्थापन गरी दिगो र गुणस्तरीय सडक बनाइएका छन्।
एआई युगमा प्राज्ञिक चेतनाको कूटनीति
प्राज्ञिक अनुसन्धान केवल तथ्यांकको थुप्रो वा शब्दहरूको जोड–घटाउमात्र होइन; यो त मानव चेतनाको गहिरो उत्खनन र समाजलाई दिशानिर्देश गर्ने वैचारिक मियो हो। जसमा पनि एआईले आक्रामक ढंगले गाँजिरहेको पाइन्छ।
आर्थिक रूपान्तरणका लागि पूर्वाधार
नेपालको आर्थिक समृद्धिको सपना साकार पार्न पूर्वाधार क्षेत्रमा आमूल सुधारको खाँचो छ।
समृद्धिको अधुरो सपना
आर्थिक विकासबिना समृद्धिको गफ कोरा कल्पनामात्र हुन्छ। सरकारले प्राथमिकता दिएका आयोजनाहरू अलपत्र हुनु अन्तर्राष्ट्रिय लज्जा हो।
मरुभूमिको काखमा समृद्धिको सुगन्ध
इजरायलको बेन गुरियन विमानस्थलमा ओर्लनेबित्तिाकै मेरो मनमा एउटै कौतूहल थियो– ‘जुन देशको आधाभन्दा बढी जमिन मरुभूमि छ, उसले कसरी आफूलाई विश्वकै आधुनिक राष्ट्रको सूचीमा उभ्यायो होला ?’
विज्ञान र दर्शनको महायात्रा
समय सूत्र केवल समय व्यवस्थापनको गाइडमात्र होइन, बरु यो त भौतिक विज्ञानको जटिलता र पूर्वीय दर्शनको गहनतालाई एउटै सूत्रमा उनेर तयार पारिएको एउटा दार्शनिक दस्तावेज हो।
विश्व चिनाउने नेपालका अद्भुत सम्पत्ति
अप्रिल १८ अर्थात् आज, विश्वभर ‘विश्व सम्पदा दिवस’। मानव सभ्यताका अमूल्य चिनारी र प्रकृतिका अनुपम उपहारलाई संरक्षण गर्न साझा संकल्प गर्ने दिन। वर्षमा एउटा यस्तो दिन आउँछ, जसले हामीलाई हाम्रा ऐतिहासिक तथा प्राकृतिक धरोहरको महत्तवबोध गराउँछ। भौतिक विकासको तीव्र दौडमा अघि बढिरहेको वर्तमान विश्व अनि प्राचीन सम्पदाहरूको संरक्षण र दिगोपन सुनिश्चित गर्नुपर्ने हाम्रो दायित्व। ‘भाइसे–भर्सा’ बनेर उभिएका यी दुईलाई सन्तुलित बनाउँदै अघि बढ्नु आजको सबैभन्दा ठूलो अनि अत्यन्त गम्भीर चुनौती हो।
नयाँ नेपाल निर्माणको महायज्ञ
राष्ट्रको सफलता केवल संयोगको सुन्दर फूल पक्कै होइन। यो त सचेत र दीर्घकालीन साधनाको मीठो फल हो।
विश्व–क्यानभासमा सांस्कृतिक इन्द्रेणी
मानव समाजको विविधता र तिनको ऐतिहासिक निरन्तरतालाई बुझ्न विश्वका विभिन्न कुनाकाप्चामा मनाइने सा…
पाँच वर्षपछिको नेपाल
सबै सेवा अब मोबाइलमा छन् । सरकारी अड्डामा भिडभाड छैन । फाइल बोकेर हिँड्ने दिन गए ।
आज खण्डग्रास चन्द्रग्रहण लाग्ने
काठमाडौं : नेपालमा फागुन १९ गते मंगलबार खण्डग्रास चन्द्रग्रहण देखिँदै छ। काठमाडौंक…
पञ्चांगमा एकै वर्ष थपिए २५ चाडपर्व
काठमाडौं : नेपाल पञ्चांग निर्णायक विकास समितिले २०८३ सालको पात्रोमा २५ वटा नयाँ चाडपर्व समावे…
‘शिवलाई केवल धर्म वा संस्कृतिमात्र होइन, विज्ञानसमेत मान्ने गरिन्छ’
काठमाडौं
शास्त्रले सारा ब्रह्माण्ड शिवकै स्वरूप मान्ने गरेको छ। शिवलाई शाश्वत सत्य र आदि अनि अन्त्य…
ईश्वरीय करुणादेखि मानवीय संवेदनासम्म
मानवीय संवेदना र ईश्वरीय करुणाको संगम १२ ज्योतिर्लिंग भनेका मानव र ईश्वरबीचको प्रत्यक्ष संवादका जीवन्त साक्षी हुन्। जगद्गुरुले नेपालमै १२ ज्योतिर्लिंग फेला पारे, जुन मानव अस्तित्वका १२ वटा ऊर्जा केन्द्र हुन्।
आश्वासनको अत्तर कि समृद्धिको सोपान!
आकाशको फल आँखा तरी मर!’ नेपाली समाजमा उखान पुरानो भए पनि यसको सान्दर्भिकता हरेक निर्वा…
. . . जहाँ साढे चार शताब्दीदेखि न्याय बाँचिरहेछ !
१२/१२ वर्षमा कुम्भमेला लाग्ने यस वनारसीधाममा यही माघ ५ गतेदेखि १ सय ४४ वर्षपछिको ‘महाकुम्भ मेला’ लाग्दैछ। जहाँ नेपाल र भारतका विभिन्न राज्यबाट लाखौं श्रद्घालुको ओइरो लाग्दैछ।
त्यो कुरा कसैलाई नभन्नू है .!
स्रष्टा पनि सर्वसाधारण नै त हो। उसले दिमाग खेलाउँदै संरचनामा ढालेर व्यवस्थित ढंगले सबैका लागि लेख्छ।
