विश्वकपमा भाग नलिएर बंगलादेशलाई हुनेछ ठूलो आर्थिक नोक्सानी, आईसीसीलाई कति हुन्छ घाटा ?
काठमाडौं : बंगलादेश क्रिकेट बोर्ड (बीसीबी)ले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) र देशको अन्तरिम सरकारसँग धेरै चरणको बैठकपछि भारतमा टी-२० विश्वकप नखेल्ने निर्णय गरेको छ। बीसीबीले आफ्नो प्रयास जारी राख्ने बताए पनि टी-२० विश्वकप सुरु हुन अब दुई हप्ता मात्र बाँकी छ।
यससँगै आईसीसीले अब यस प्रतियोगिताको निर्धारित तालिकामा कुनै परिवर्तन सम्भव नभएको करिब स्पष्ट गरिसकेको छ। आईसीसीद्वारा आयोजना गरिने यस्ता प्रतियोगिताहरू क्रिकेट बोर्ड र क्रिकेटरहरूको लागि आम्दानीको प्रमुख स्रोत हुन्।
यस्तो अवस्थामा टी-२० विश्वकपमा भाग नलिने कारणले बंगलादेश क्रिकेट बोर्ड, देशका क्रिकेटरहरू र सबै सम्बन्धित व्यक्तिहरूले आर्थिक क्षति बेहोर्नु पर्नेछ। टी-२० विश्वकपमा सहभागिताले बंगलादेश क्रिकेट बोर्ड, यसका क्रिकेटर, प्रशिक्षक कर्मचारी र व्यवस्थापनले करिब ४ करोड बंगलादेशी टाका (करिब ३००,००० अमेरिकी डलर) कमाउने थिए। यद्यपि प्रतियोगिताको शीर्ष १२ टोलीमा पर्ने कुनै पनि टोलीले करिब ४५०,००० अमेरिकी डलर पाउनेछ, जुन बंगलादेशी मुद्रामा ५ करोड ५० लाख टाका बराबर हुन्छ। बंगलादेशका खेलाडीले खेल शुल्क, प्रदर्शन बोनस र पुरस्कार रकम पनि गुमाउनेछन्। यसले राष्ट्रिय टोलीका क्रिकेटरलाई ठूलो व्यक्तिगत आर्थिक क्षति पनि पुर्याउनेछ। यस्तो अवस्थामा बंगलादेश क्रिकेट बोर्डले पनि आर्थिक क्षति बेहोर्नेछ।
यस प्रतियोगितामा भाग लिएको खण्डमा उसले आईसीसीबाट तीन देखि पाँच लाख अमेरिकी डलर रकम पाउने सम्भावना थियो। तर उसले त्यो पैसा पाउने छैनन्। यो बोर्डको लागि ठूलो घाटा साबित हुन सक्छ। टी-२० विश्वकप विश्वकै सबैभन्दा धेरै कमाई गर्ने प्रतियोगितामध्ये एक हो। सहभागी नहुनुले क्रिकेटर र बोर्ड दुवैलाई ठूलो नोक्सान पुर्याउन सक्छ। यदि बंगलादेशले यस प्रतियोगितामा भाग नलिएमा प्रसारण अधिकार र प्रायोजनबाट हुने आम्दानी पनि प्रभावित हुनेछ।
भारतीय उपमहाद्वीपमा खेलिने बंगलादेशका खेलले सामान्यतया टिभीमा बढी दर्शकलाई आकर्षित गर्छन्। तर बंगलादेशले त्यहाँ खेलेन भने टीआरपी घट्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसले विज्ञापनदाता र प्रायोजकको रुचि पनि घटाउन सक्छ। धेरै पूर्व क्रिकेटर र टिप्पणीकारहरूले बंगलादेशका खेल घटाइएमा प्रतियोगिताको व्यावसायिक प्रभाव पनि कम हुने आशंका व्यक्त गरेका छन्। बंगलादेशका क्रिकेट खेलाडीले एउटा अन्तर्राष्ट्रिय टी-२० खेल खेलेबापत कम्तिमा २.५ लाख टाका (बंगलादेशी मुद्रा) कमाउँछन्।
तथ्याङ्क हेर्ने हो भने २०२४ मा आयोजना हुने आईसीसी पुरुष टी-२० विश्वकपको पुरस्कार राशि प्रतियोगिताको इतिहासमा अहिलेसम्मकै उच्च थियो। प्रतियोगिताको नवौं संस्करण वेस्ट इन्डिज र संयुक्त राज्य अमेरिकाका नौ स्थानमा आयोजना गरिएको थियो। यसमा कुल २० टोलीहरू सहभागी थिए। त्यतिबेला टोली सहभागिताको हिसाबले यो सबैभन्दा ठूलो टी-२० विश्वकप थियो। त्यो प्रतियोगिताको उपविजेता अर्थात् दोस्रो हुने टोलीले कम्तिमा १२.८० लाख अमेरिकी डलर प्राप्त गर्यो।
सेमिफाइनलमा पराजित भएका दुई टोलीले ७८७,५०० अमेरिकी डलर प्राप्त गरे। दोस्रो चरण पछि बाहिरिएका टोलीहरूले ३८२,५०० अमेरिकी डलर प्राप्त गरे। त्यतिबेला नवौंदेखि बाह्रौं स्थानमा रहेका टोलीहरूले २४७,५०० अमेरिकी डलर प्राप्त गरेका थिए भने १३ औंदेखि २० औं स्थानमा रहेका टोलीहरूले २२५,००० अमेरिकी डलर प्राप्त गरेका थिए। यसबाहेक, सेमिफाइनल र फाइनल बाहेक सबै खेलमा विजेता टोलीले थप ३१,१५४ अमेरिकी डलर कमाए।
आईसीसीलाई कति भयो घाटा ?
बंगलादेश क्रिकेट बोर्डका अध्यक्ष अमिनुल बुलबुलले बंगलादेश बिनाको विश्वकप जस्तो प्रतियोगिता आयोजना गर्नु आईसीसीका लागि पनि घाटाको सम्झौता भएको बताएका छन्। आईसीसीले करिब २० करोड दर्शक गुमाउनु पर्नेछ।
यद्यपि यी कार्यक्रमहरूको प्रसारण अधिकार अग्रिम बिक्री गरिन्छ। त्यसैले प्रसारक र विज्ञापनदाताहरूलाई हुने नोक्सान आईसीसीलाई हुने नोक्सान भन्दा धेरै बढी हुनेछ। दुई देशबीच बढ्दो राजनीतिक तनावका कारण बंगलादेश र भारतबीचको पर्यटक भिसा सेवाहरू निलम्बित गरिएको छ। फलस्वरूप विश्वकपमा बंगलादेशको सहभागिताको बावजुद क्रिकेट प्रशंसकहरूका लागि खेल हेर्नका लागि मात्र भारत यात्रा गर्न असम्भव हुनेछ।
बंगलादेशले विश्वकपमा तीन खेल कोलकातामा र एक खेल मुम्बईमा खेल्नेछ। तर कोलकाता नाइट राइडर्स (केकेआर) टोलीबाट तीव्र गतिका बलर मुस्ताफिजुर रहमानलाई हटाइएपछि बंगलादेशको अन्तरिम सरकारले चिन्ता व्यक्त गर्दै एक क्रिकेटरको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सकिँदैन भने प्रतियोगिताको समयमा अन्य खेलाडी, पत्रकार र दर्शकको सुरक्षा कसरी सुनिश्चित गर्न सकिन्छ भनेको थियो ?
प्रतिक्रिया दिनुहोस !